WORLD NEWS

โดย กองบรรณาธิการ M2F

09 กุมภาพันธ์ 2563 : 16:58 น.

บทเรียนจากต่างประเทศทำให้เราทราบว่าการราบงานของสื่อกระแสหลักและโซเชียลทำให้เกิดการลงมือเกิดขึ้นบ่อยครั้ง

บทเรียนจากต่างประเทศทำให้เราทราบว่าการราบงานของสื่อกระแสหลักและโซเชียลทำให้เกิดการลงมือเกิดขึ้นบ่อยครั้ง"พฤติกรรมเลียนแบบ" เป็นคำที่เราคุ้นกันดี มักจะนำมาใช้อธิบายว่าเหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นเพราะเลียนแบบผู้ที่ทำไว้ก่อนหน้านี้ และคำๆ นี้ก็นำมาใช้อธิบายการกราดยิง/การสังหารหมู่เช่นกัน

แต่นักสังคมวิทยาที่ David Phillips บอกว่ามันไม่ใช่แค่การเลียนแบบเพราะเห็นแล้วอยากทำตาม แต่เป็นผลกระทบจากการรายงานอย่าง "ใกล้ชิดเกิดไป" ของสื่อในเหตุการณ์ฆาตรกรรมบางเหตุการณ์ แล้วทำให้ผู้ติดตามรายงานข่าวบางคนรู้สึกอยากจะทำตามบ้าง

สิ่งนี้เรียกว่า "อาการติดต่อของการกราดยิง" (Mass shooting contagion)

ในงานวิจัยเรื่อง "เหตุการณ์กราดยิงและผลจากการรายงานของสื่อ" (Mass Shootings and the Media Contagion Effect) ได้นำข้อมูลการวิจัยต่างๆ มานำเสนอ ทำให้เราเห็นภาพได้ชัดเจนขึ้นว่า สื่อที่หมกมุ่นกับการรายงานเหตุสังหารหมู่มากเกินไปจะส่งผลให้คนที่เสพสื่อทำพฤติกรรมเลียนแบบตามมา

เช่น ในสหรัฐ อัตราการยิงสังหารหมู่โดยเฉลี่ยเกิดขึ้นทุก ๆ 12.5 วัน และการยิงโรงเรียนเกิดขึ้นโดยเฉลี่ยทุก 31.6 วัน และทุกๆ 3 กรณีจะมีการเลียนแบบการฆ่าลักษณะนี้เกิดขึ้นภายใน 13 วัน หรือจะให้ชัวร์ขึ้นไปอีกก็คือจะมีอย่างน้อย 1 เหตุการณ์ทุกๆ 13 วันที่กราดยิงเพราะเลียนแบบกรณีที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้น

ที่สำคัญก็คือ นอกเหนือจากสื่อมวลชนกระแสหลักแล้ว ข่าวการกราดยิงยังเผยแพร่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ด้วย ดังนั้นเราจะโทษสื่อหลักอย่างเดียวไม่ได้

จากการศึกษาของ Garcia Bernardo et al. (2015) ทำการเชื่อโยงโซเชียลมีเดียที่ทำให้คนเลียนแบบการกราดยิงฆ่าหมู่ โดยมีการวิเคราะห์ทวิตเตอร์ 57,000 ทวีต ในจำนวนนี้มี 72 ล้านทวีตมีคำว่า shooting (ยิง) อยู่ในเนื้อหาก และมีข้อความ 2 ล้านทวีตที่มีคำว่า school shooting (กราดยิงในโรงเรียน) และ mass murder (ฆ่าหมู่)

นักวิจัยได้เปรียบเทียบข้อมูลโซเชียลมีเดียกับฐานข้อมูลของเหตุการณ์การยิง เช่น วันและสถานที่ก่อเหตุ จนพบความเชื่อมโยงที่หนักแน่น นั่นคือ เมื่อทวีตเกี่ยวกับการยิงของโรงเรียนเกินกว่า 100% ต่อล้านทวีต ความน่าจะเป็นที่จะเกิดการยิงกันที่โรงเรียนในอีก 8 วันถัดไปก็สูงถึง 50%

ถ้าทวีตเกิน 100% ต่อล้านในช่วง 19 วันหลังจากการยิง ความน่าจะเป็นที่จะเกิดการยิงอีกครั้งไปจะมากถึ ง85%

หากทวีตเกินกว่า 10% ต่อล้านใน 35 วันหลังจากการยิง ก็จะมีความเป็นไปได้เกือบ 100% ที่จะเกิดการกราดยิงอีกครั้งเกิดขึ้น

ทีมนักวิจัยจึงสรุปว่า การยิงในโรงเรียนนั้นได้รับอิทธิพลจากสื่อสังคมออนไลน์มากกว่าการก่อเหตุกราดยิงยิงแบบอื่นๆ และโซเชียลมีเดียยังสามารถทำนายได้ว่า 10 วันแรกหลังจากการกราดยิงครั้งก่อน จะมีอัตราการ "ติดต่อ" ที่ทำให้เกิดการกราดยิงครั้งต่อมาในระดับสูง

อาการติดต่อ (contagion) เกิดจากอะไร?

อาการติดต่อจนทำให้เกิดการเลียนแบบเป็นเพราะคนๆ นั้นได้รับอิทธิพลอย่างต่อเนื่อง อิทธิพลที่ว่านี้มาจากเทคโนโลยีของสื่อมวลชนเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมของผู้กระทำความผิด กระตุ้นทำให้ความรู้สึกอยากกระทำความผิดรุนแรงขึ้น และสร้างแรงจูงใจให้เกิดการลงมือ

อาการติดต่อเพราะสื่อต่างจากการเลียนแบบพฤติกรรม (Copy-cat) เพราะอาการติดต่อมันไม่ใช่แค่การตั้งใจเลียนแบบอย่างหยาบๆ แต่เป็นผลกระทบจากการติดตามสื่อแบบต่อเนื่อง จนกระทบต่อจิตสำนึกและจิตใต้สำนึกให้ลงมือแบบเดียวกัน

ไม่เฉพาะสื่อโซเชียลเท่านั้นที่ทำให้เกิดอาการติดต่อ สื่อกระแสหลักก็มีส่วนอย่างมาก เพราะมักจะรายงานกันทุกแง่มุมจนมากเกินไป เช่นการกราดยิงที๋โรงเรียนโคลัมไบน์เมื่อปี 1999 ผู้ก่อเหตุลงมือเพราะอยากทำลายสถิติการสังหารหมู่ให้มียอดคนยายมากที่สุดในประวัติศาสตร์ และยังอยากจะมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ในครั้งนั้นสื่อหลักมียทความรายงานเหตุการณ์นี้ถึง 10,000 บทความ มีรายการทีวีถึง 319 รายการ และ CNN ออกอากาศแถลงการของฆาตกรถึง 6 ชั่วโมงซ้ำไปซ้ำมา

การวิจัยในปี 2015 พบว่ากรณีกราดยิงที่โรงเรียนโคลัมไบน์เป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการกราดยิงเลียนแบบอย่างน้อย 21 ครั้งที่ลงมือทำไปแล้ว และวางแผนที่จะเลียนแบบ 53 ครั้ง ในระยะ 15 ปี ระหว่าง 1999 - 2015

ด้วยเหตุนี้ ทำให้ในปี 2017 กลุ่ม Dear Members of the Media เรียกร้องให้ผู้สื่อข่าวรายงานหยุดการเผยแพร่ชื่อ ภาพถ่าย และบัตรประจำตัวในรูปแบบอื่นๆ เพื่อจำกัดโอกาสในการเกิดอาการติดต่อของการสังหารหมู่

วิธีการแก้ปัญหามีหรือไม่?

Jennifer Johnston, Ph.D. เสนอว่า "หากสื่อมวลชนและผู้ติดตามโซเชียลมีเดียทำพันธสัญญาที่จะไม่แชร์ ทำซ้ำ หรือทวีตชื่อ ใบหน้าประวัติ รายละเอียด หรือแถลงการณ์ของฆาตกร เราจะเห็นการกราดยิงลดลงอย่างมากของในช่วงหนึ่งถึงสองปี แม้จะคำนวณแบบเคร่งครัดที่สุด หากการมีการสกัดอาการติดต่อและการคำนวณโมเดลอาการติดต่อนั้นถูกต้อง เราควรเห็นการกราดยิงลดลงอย่างน้อยหนึ่งในสามในกรณี"

ดังนั้น ไม่ใช่แค่สื่อกระแสหลักที่จะต้องเพลาๆ มือลง แต่สื่อโซเชียลก็ต้องเบามือลงด้วย

ข่าวเด่น

กปน. แนะนำเลือกใช้บริการสำรวจ-ซ่อมท่อประปา ล้างถังพักน้ำ รับประกันผลงานคุณภาพด้วยช่างประปามืออาชีพ

กปน. แนะนำเลือกใช้บริการสำรวจ-ซ่อมท่อประปา ล้างถังพักน้ำ รับประกันผลงานคุณภาพด้วยช่างประปามืออาชีพ

MEA ร่วมแถลงข่าวการจัดงานกาชาด ประจำปี 2565 ภายใต้ชื่อ “9 ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี สดุดีสภานายิกาสภากาชาดไทย”

MEA ร่วมแถลงข่าวการจัดงานกาชาด ประจำปี 2565 ภายใต้ชื่อ “9 ทศวรรษ ใต้ร่มพระบารมี สดุดีสภานายิกาสภากาชาดไทย”

กรมโยธาฯ แจงยืนยันการสร้างเขื่อนป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง ยึดแก้ไขความเดือดร้อนในพื้นที่กัดเซาะรุนแรง ตามหลักวิชาการ ผ่านการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น ประชาชนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน ทุกโครงการ

กรมโยธาฯ แจงยืนยันการสร้างเขื่อนป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง ยึดแก้ไขความเดือดร้อนในพื้นที่กัดเซาะรุนแรง ตามหลักวิชาการ ผ่านการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น ประชาชนมีส่วนร่วมทุกขั้นตอน ทุกโครงการ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ร่วมงาน Thai Silk International Fashion Week แฟชั่นวีค ผ้าไหมไทย นานาชาติ ครั้งที่ 3 ปี 2565

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ร่วมงาน Thai Silk International Fashion Week แฟชั่นวีค ผ้าไหมไทย นานาชาติ ครั้งที่ 3 ปี 2565

ข่าวที่น่าสนใจ